Jamulus Icoon. Link naar de homepage
Open navigatie

Jamulus gebruikershandleiding

Deze handleiding documenteert de Jamulus-client toepassing voor gebruik door muzikanten en zangers die de software gebruiken om verbinding te maken met een server.

Inhoudsopgave

Hoofdvenster

afbeelding van het Jamulus hoofdvenster
Je eigen mix wanneer je verbinding hebt met een server

Ping, vertraging en jitter

Ping toont de netwerklatency in milliseconden, hoe lager hoe beter. De ping tijd draagt bij aan de algehele vertraging (zie hieronder). De meest waarschijnlijke oorzaak van een hoge ping waarde is dat je afstand tot de server te groot is.

Vertraging toont de totale vertraging berekend op basis van de huidige ping tijd en de vertraging die wordt geïntroduceerd door de huidige bufferinstellingen. De LED geeft de status weer als:

afbeelindg van een groen LED symbool

Groen - De vertraging is perfect voor een jam sessie

afbeelding van een geel LED symbool

Geel - Een sessie is nog steeds mogelijk maar het kan moeilijker zijn om te spelen

afbeelding van een rood LED symbool

Rood - De vertraging is te groot om te jammen

Jitter toont de huidige audio-/streamingstatus. Als het lampje rood is, wordt de audiostream onderbroken. Dit wordt veroorzaakt door een van de volgende problemen:

  • De netwerkjitterbuffer is niet groot genoeg voor de huidige netwerk-/audio-interfacejitter.
  • De buffervertraging (buffergrootte) van de geluidskaart is te klein (zie het instellingen venster).
  • De upload- of downloadstreamsnelheid is te hoog voor je internetbandbreedte.
  • De CPU van de client of server staat op 100%.

Invoer

Toont het niveau van de twee stereokanalen van je audio-invoer. Zorg ervoor dat het ingangssignaal niet clipt om vervorming van jouw geluid te voorkomen (de LED’s geven clipping aan wanneer dit optreedt).

Demp mijzelf knop

Dit stopt je audiostream naar de server zodat je jezelf kunt horen en je eigen invoerniveaus kunt zien, maar de andere muzikanten niet. Houd er rekening mee dat de andere muzikanten niet weten of je jezelf hebt gedempt.

Galm

Voegt galm toe aan je lokale mono-audiokanaal of aan beide kanalen in stereomodus. De monokanaalselectie en het galmniveau kunnen worden gewijzigd. Als er bijvoorbeeld een microfoonsignaal naar het rechter audiokanaal van de geluidskaart wordt gestuurd en er moet een galmeffect worden toegepast, zet dan de kanaalkiezer naar rechts en beweeg de fader omhoog totdat het gewenste galmniveau is bereikt.

Chat

Opent het chatvenster. De ingevoerde tekst wordt naar alle aangesloten clients verzonden. Als er een nieuw chatbericht binnenkomt en de chatdialoog nog niet is geopend, wordt deze automatisch geopend voor alle clients.

Verbinden/afmelden knop

Opent een venster waarin je een server kunt selecteren om verbinding mee te maken. Als je verbonden bent, wordt de sessie beëindigd door op deze knop te drukken.

afbeelding van het server verbindingsvenster

Het verbindingsvenster toont een lijst met beschikbare servers samen met het aantal gebruikers en het maximale aantal dat wordt ondersteund. Serverbeheerders registreren hun servers in het adresboek (meestal gedefinieerd per genre, hoewel sommige locatiespecifiek of voor alle genres kunnen zijn). Gebruik de keuzelijst adresboek om een genre te selecteren, klik op de server waaraan je wilt deelnemen en druk op de knop Verbinden om er verbinding mee te maken. Je kunt ook dubbelklikken op de servernaam. Permanente servers (die al langer dan 24 uur in de lijst staan) worden vet weergegeven.

Je kunt deze lijst filteren op servernaam of locatie. Om alleen bezette servers weer te geven, voer je een “#”-teken in.

Als je het IP-adres of de URL van een prive server weet, kun je er verbinding mee maken via het veld Serveradres. Een optioneel poortnummer kan worden toegevoegd na het adres met een dubbele punt als scheidingsteken, bijvoorbeeld jamulus.voorbeeld.com:22124 (Merk op dat IPv6-adressen volledig in vierkante haken moet zijn ingesloten). Dit veld toont ook een lijst met de meest recent gebruikte serveradressen.

Server audio mengpaneel

afbeelding van een paar server mixer opties

Het audio mengpaneel toont elke gebruiker die is verbonden met de server (inclusief jezelf). Met de faders kun je het niveau van wat je hoort aanpassen zonder dat dit invloed heeft op wat anderen horen.

De VU-meter toont het ingangsniveau op de server - dat wil zeggen, het geluid dat wordt verzonden.

Als je je audiokanaal hebt ingesteld op stereo of stereo uit in je instellingen dan zie je ook een balans-knop (shift-klik om deze te resetten).

Als je een “gedempt”-pictogram boven een gebruiker ziet dan betekent dit dat die persoon jou niet kan horen. Ofwel hebben ze je gedempt, een of meer gebruikers op solo gezet, jou niet inbegrepen, of je fader in hun mix op nul gezet.

Grp knop

Definieert een groep audiokanalen. Door de fader van een lid van de groep te verplaatsen, worden de faders van alle anderen verplaatst. Er kunnen maximaal 8 groepen worden gedefinieerd.

Demp knop

Voorkomt dat je gebruikers hoort in je lokale mix. Houd er rekening mee dat wanneer je iemand dempt, ze een “gedempt”-pictogram boven je fader zullen zien om aan te geven dat je ze niet kunt horen. Merk ook op dat je hun VU-meters blijft zien bewegen als het geluid van de gedempte gebruiker de server bereikt. Jouw faderpositie voor hen wordt ook niet beïnvloed.

Houd er rekening mee dat het dempen van je eigen kanaal betekent dat je het signaal van de server niet zult horen (en dit wordt niet aangeraden omdat het ertoe kan leiden dat je niet meer gelijk bent met andere spelers). Dit is dus niet hetzelfde als het gebruik van “Demp mijzelf”.

Solo knop

Hiermee kun je een of meer gebruikers alleen horen. Degenen die niet op solo staan, worden gedempt. Merk ook op dat die mensen die niet solo zijn een “gedempt”-pictogram boven je fader zullen zien.

Gebruikers worden van links naar rechts weergegeven in de volgorde waarin ze verbinding maken. Je kunt de sorteervolgorde wijzigen met behulp van de optie Weergave in het menu.

Je kunt gebruikers groeperen met behulp van de knop “groeperen”. Als je de fader van een lid van de groep verplaatst, worden de andere faders in die groep met dezelfde hoeveelheid verplaatst. Je kunt een kanaal tijdelijk van de groep los maken door de shift ingedrukt te houden en dan de fader te verslepen.

Als de serverbeheerder opname heeft ingeschakeld, dan zie je een bericht boven de mixer dat aangeeft dat er wordt opgenomen.

Instellingen

Mijn profiel

In het Instellingen menu kies je “Mijn profiel…” om je alias/naam die wordt weergegeven onder je fader in het server mengpaneel in te stellen.

afbeelding van het profiel venster

Als je een instrument en/of land instelt, worden de pictogrammen voor deze selecties ook onder je fader weergegeven. De vaardigheidsinstelling verandert de achtergrondkleur van het faderlabel en het stadsitem verschijnt in de tooltip van het faderlabel:

afbeelding van een tooltop waarin de profiel informatie zichtbaar is

Skin

Dit past een skin toe op het hoofdvenster, waarvan sommige zijn ontworpen voor grotere ensembles.

Mengpaneel rijen

Dit stelt het aantal rijen in dat wordt weergegeven in de server audiomengpaneel, voor gebruik met grotere ensembles.

Audio-/netwerk-instellingen

afbeelding van het audio-/netwerk-instellingen venster

Apparaat

Bij het Windows-besturingssysteem kan de ASIO-driver (geluidskaart/audio-interface) worden geselecteerd voor gebruik met Jamulus. Als het geselecteerde ASIO-stuurprogramma niet geschikt is dan wordt er een foutmelding weergegeven en wordt de vorige geschikte stuurprogramma geselecteerd. Bij macOS kan de invoer- en uitvoerhardware worden geselecteerd.

In-/uitvoerkanaaltoewijzing

afbeelding van invoer- en uitvoerkanaaltoewijzing

Als het geselecteerde apparaat meer dan één ingangs- of uitgangskanaal biedt, zijn de instellingen Invoerkanaaltoewijzing en Uitvoerkaneeltoewijzing zichtbaar. Voor elk Jamulus ingangs-/uitgangskanaal (linker- en rechterkanaal) kan een ander daadwerkelijk geluidskaartkanaal worden geselecteerd.

Audiokanalen

Selecteert het aantal audiokanalen dat moet worden gebruikt voor communicatie tussen client en server.

Opmerking: Het verdient de voorkeur om afzonderlijke client-instanties per stem/instrument te gebruiken, waarbij elke client zijn eigen ini-bestand krijgt, in plaats van dit ingebouwde monopaar naar stereomix te gebruiken.

Er zijn drie modi beschikbaar:

Mono en Stereo modi gebruikt respectievelijk één en twee audiokanalen.

Mono-in/stereo-uit: Het audiosignaal dat naar de server wordt gestuurd, is mono, maar het retoursignaal is stereo. Dit is handig als de geluidskaart het instrument op het ene ingangskanaal heeft en de microfoon op het andere. In dat geval zullen de twee ingangssignalen kunnen worden gemengd tot één monokanaal, maar de servermix is in stereo te horen.

Als je de stereomodus inschakelt, wordt de gegevenssnelheid van je stream verhoogd. Zorg ervoor dat je uploadsnelheid de beschikbare uploadsnelheid van je internetverbinding niet overschrijdt.

In stereostreamingmodus is er geen audiokanaalselectie voor het galm-effect beschikbaar in het hoofdvenster, aangezien het effect in dit geval op beide kanalen wordt toegepast.

Audiokwaliteit

Hoe hoger de audiokwaliteit, hoe hoger de datasnelheid van je audiostream. Zorg ervoor dat je uploadsnelheid de beschikbare uploadsnelheid van je internetverbinding niet overschrijdt.

Buffervertraging

De instelling voor buffervertraging is een fundamentele instelling van de Jamulus-software. Deze instelling heeft invloed op veel verbindingseigenschappen. Er worden drie buffergroottes ondersteund:

  • 64 samples Biedt de laagste latency, maar werkt niet met alle geluidskaarten.
  • 128 samples De voorkeursinstelling. Zou moeten werken voor de meeste beschikbare geluidskaarten.
  • 256 samples Zou alleen moeten worden gebruikt op zeer trage computers of met een trage internetverbinding.

Bij sommige stuurprogramma’s voor geluidskaarten kan de buffervertraging niet worden gewijzigd vanuit de Jamulus-software. In dit geval is de instelling van de buffervertraging uitgeschakeld en moet deze worden gewijzigd met behulp van het stuurprogramma van de geluidskaart. Druk in Windows op de ASIO Apparaatinstellingen-knop om het venster met driverinstellingen te openen.

Op Linux, gebruik de JACK configuratie applicatie om de buffergrootte te wijzigen.

De werkelijke buffervertraging heeft invloed op de verbindingsstatus, de huidige uploadsnelheid en de algehele vertraging. Hoe kleiner de buffergrootte, hoe groter de kans op een rood lampje in de statusindicator (uitval) en hoe hoger de uploadsnelheid en hoe lager de algehele vertraging.

De bufferinstelling is daarom een afweging tussen audiokwaliteit en algehele vertraging.

Jitterbuffer

De jitterbuffer compenseert voor netwerk- en geluidskaarttimingjitters. De grootte van de buffer heeft dus invloed op de kwaliteit van de audiostream (hoeveel dropouts zijn er) en de totale vertraging (hoe langer de buffer, hoe groter de vertraging).

Je kunt de jitterbuffergrootte handmatig instellen voor je lokale client en de externe server. Voor de lokale jitterbuffer word uitval in de audiostream aangegeven door het lampje onder de invoer VU-meters. Als het lampje op rood springt, heeft er een buffer over-/underrun plaatsgevonden en wordt de audiostream onderbroken.

De jitterbufferinstelling is daarom een afweging tussen audiokwaliteit en algehele vertraging.

Als de Auto-instelling is ingeschakeld, dan worden de jitterbuffers van je lokale client en de externe server automatisch ingesteld op basis van metingen van de netwerk- en geluidskaarttimingjitter. Als de automatische controle is ingeschakeld dan zijn de faders van de jitterbuffergrootte uitgeschakeld (ze kunnen niet met de muis worden verplaatst).

Kleine netwerkbuffers inschakelen

Biedt ondersteuning voor zeer kleine netwerkaudiopakketten. Deze worden alleen gebruikt als de buffervertraging van de geluidskaart kleiner is dan 128 samples. Hoe kleiner de netwerkbuffers, hoe lager de audiolatency. Maar tegelijkertijd neemt de netwerkbelasting toe en neemt de kans op audio-uitval ook toe (vooral als je netwerkverbinding aanzienlijke jitter heeft). Probeer deze optie in te schakelen als je last hebt van hoge latency of slechte geluidskwaliteit. Als je het echter uitgeschakeld houdt, betekent dit normaal gesproken een betere geluidskwaliteit.

Audiobitsnelheid

De audiobitsnelheid is afhankelijk van de huidige audiopakketgrootte en compressie-instelling. Zorg ervoor dat de upstream-snelheid niet hoger is dan je beschikbare internet-uploadsnelheid (controleer dit met een service zoals librespeed.org).

Geavanceerde instellingen

afbeelding van het geavanceeerde instellingen venster

Eigen adresboek

Laat dit leeg tenzij je het adres van een andere adresboek server dan de standaardserver moet invoeren.

Nieuw client-niveau

Deze instelling definieert het faderniveau van een nieuw aangesloten client in procenten. Als een nieuwe gebruiker verbinding maakt met de huidige server, krijgt hij het gespecificeerde initiële faderniveau als er geen ander faderniveau van een eerdere verbinding van die gebruiker was opgeslagen. Je kunt alle gebruikers in een gebruikte server op dit niveau instellen met Bewerken > “Zet alle faders op nieuw client-niveau”.

Ingangsversterking

Verhoogt de gain van je apparaat. Gebruik dit als je apparaat een gain heeft die te laag is voor Jamulus.

Feedback bescherming

Probeert om audiofeedbacklussen of hard geluid te detecteren in de eerste drie seconden nadat je verbinding hebt gemaakt met een server. Eenmaal gedetecteerd, zal deze functie een bericht tonen en de “Demp mijzelf”-knop activeren om je in je eigen mix te dempen.

Ingangsbalans

Regelt de relatieve niveaus van de linker en rechter lokale audiokanalen. Voor een monosignaal fungeert het als een balans tussen de twee kanalen. Als er bijvoorbeeld een microfoon is aangesloten op het rechter ingangskanaal en een instrument is aangesloten op het linker ingangskanaal dat veel luider is dan de microfoon, verplaatst je de fader om het relatieve volume van de microfoon te verhogen.

Menu opties

Bestand > Mixer kanaalinstellingen laden/opslaan

Je kunt de mix die je hebt voor je bandrepetities opslaan en herstellen (fader, demp, balans, solo enz.) en deze op elk moment laden (zelfs terwijl je speelt). Laden kan ook door middel van het slepen van het bestand naar het mengpaneel.

Bewerken > Stel alle faders automisch in

Past een eenmalige fader-instelling toe op elk kanaal, afhankelijk van het volume. Handig voor grote ensembles om een redelijke algehele mix te krijgen, hoewel individuele aanpassingen nog steeds nodig kunnen zijn. Het beste kan dit worden toegepast tijdens een warming-up of een uniform deel van het muziekstuk.

Een back-up maken van Jamulus

Eenmaal geïnstalleerd en actief, dan wil je misschien een kopie van de instellingen bewaren. Het hebben van een back-up is altijd een goed idee en de bestanden waarin de instellingen zijn opgeslagen zijn niet compatibel met vorige versies van Jamulus. Dus als je terug wilt naar de vorige versie, dan moet je de instellingen herstellen die je had.

Om het instellingenbestand op Windows te vinden kijk je in de map %APPDATA%. Er zullen een of meer .ini-bestanden in een map staan met de naam Jamulus.

Voor alle andere platformen voer je het volgende uit vanaf de opdrachtregel om te zien waar ze zich bevinden:

find ~ -name Jamulus.ini -ls

Aandachtspunten

  • Maak geen back-up of herstel geen instellingenbestanden wanneer Jamulus actief is.
  • Het wordt niet aanbevolen om instellingenbestanden met de hand te bewerken (daar zijn ze niet voor ontworpen).
  • Je kunt alle instellingen terugzetten naar hun standaardwaarden door gewoon het instellingenbestand te verwijderen (na het sluiten van Jamulus).

  • Je kunt verschillende mixerinstellingen opslaan en laden met Mixer kanaalinstellingen laden/opslaan en deze bestanden opslaan waar je maar wilt.

Note for macOS users: As of Jamulus 3.8.1, we have a signed installer. This will store the settings in

$HOME/Library/Containers/io.jamulus.Jamulus/Data/.config/Jamulus/

Opdrachtregelopties

De meest voorkomende functies in Jamulus kunnen worden ingesteld met behulp van de GUI, maar deze en andere kunnen ook worden ingesteld met behulp van opties die in een terminalvenster/opdrachtprompt worden ingegeven. Hoe je dit precies doet, hangt af van je besturingssysteem.

Als je bijvoorbeeld in Windows een specifiek instellingenbestand wilt gebruiken, klikt je met de rechtermuisknop op de Jamulus-snelkoppeling en kies je “Eigenschappen” > Doel. Voeg de benodigde argumenten toe aan Jamulus.exe:

 "C:\Program Files\Jamulus\Jamulus.exe" --inifile "C:\pad\naar\mijninibestand.ini"

Voor macOS, start een terminal venster en voer Jamulus uit met gewenste opties op deze manier:

 /Applications/Jamulus.app/Contents/MacOS/Jamulus --inifile "/pad/naar/mijninibetand.ini"
  • -M of --mutestream Start Jamulus in gedempte stand
  • --mutemyown Demp mij in mijn persoonlijke mix (alleen in “headless” mode)
  • -c of --connect Verbind met het opgegeven serveradres bij het opstarten, formaat adres[:port]
  • -j of --nojackconnect Schakel automatisch JACK verbindingen uit
  • --ctrlmidich MIDI controller kanaal om naar te luisteren, control nummer offset en opeenvolgend CC nummers (kanalen). Formaat: kanaal[;f*][;p*][;s*][;m*] Zie Tips & trucs
  • --clientname Venster titel en JACK client naam
  • -h of --help Laat de help tekst zien
  • -i of --inifile Stel de locatie in van het ini-bestand (overschrijft de standaard)
  • -n of --nogui Schakel de GUI uit (voor gebruik in headless mode)
  • -p of --port Stelt het lokale UDP poort number in. Standaard is dit: 22124
  • -Q of --qos Stelt de DSCP-waarde van de Quality of Service in. Standaard is dit: 128. Uitschakelen met: 0. QoS wordt genegeerd door Windows. Om het in te schakelen, zie sectie hieronder
  • -t of --notranslation Schakelt UI-vertaling uit
  • -6 of --enableipv6 Schakelt IPv6 adressen in (IPv4 is altijd ingeschakeld)
  • -v of --version Laat de versie informatie zien

Quality of Service (QoS)

Jamulus gebruikt DSCP/CS4 opportunistisch om bufferophoping aan te pakken en gebruikt een standaard DSCP/CS4-waarde van 128 (of 0x80). Dit is compatibel met IPv4 en IPv6. Andere waarden kunnen worden ingesteld met de optie -Q, bijv. -Q [0..255] (waarbij 0 QoS uitschakelt). Zie RFC4594 als je het effect van niet-standaardinstellingen wilt onderzoeken. De meeste mensen zullen dit echter niet nodig hebben.

Gebruik van QoS in Windows

De QoS-instellingen van Jamulus (inclusief de standaard) hebben geen effect op Windows omdat het besturingssysteem ze negeert. Om het in te schakelen, moet je deze instructies volgen. Houd er ook rekening mee dat je deze procedure mogelijk iedere keer moet herhalen wanneer Jamulus wordt bijgewerkt.

Typ in het zoekvak naast het menu Start: gpedit.msc (enter)
In het nieuwe venster, (klik) op het menu icoon om het Actievenster weer te geven
Gebruik nu het linker paneel in de editor voor lokaal groepsbeleid
 Beleid voor Lokale computer
  Computerconfiguratie
   Windows-instellingen
   Op beleid gebaseerde QoS (klik)
Gebruik het derde (Acties) paneel in de editor voor lokaal groepsbeleid
 Op beleidgebasseerde QoS
   Meer acties
     Nieuwe beleidsinstelling maken (klik)
       Beleidsnaam: Jamulus
       DSCP-waarde opgeven: 32
       Volgende
       Alleen toepassingen met deze naam (uitvoerbaar): Jamulus.exe
       Volgende
       Volgende
       UDP
       Voltooien

(Let op het Jamulus-beleid kan in het middenpaneel kan worden bewerkt)

Vertel ons over Jamulus - vul onze anonieme enquête in! (engelstalig)

Deze documentatie is gelicentieerd onder een Creative Commons Licence. Wil je meewerken?